Sâu đục thân lúa gây bông bạc, dảnh héo: cách phòng

Sâu đục thân lúa (ấu trùng đục vào thân) gây hai triệu chứng đặc trưng: "dảnh héo" khi hại giai đoạn đẻ nhánh – làm đòng, và "bông bạc" (bông trắng, lép hoàn toàn) khi hại giai đoạn trổ. Sâu nằm trong thân nên khó trị khi đã vào trong; phòng phải bám theo lứa bướm (con trưởng thành) và bảo vệ giai đoạn trổ. Bẫy đèn và thăm đồng giúp canh đúng thời điểm.

Dấu hiệu nhận biết

• Giai đoạn đẻ nhánh – làm đòng: dảnh (nhánh) bị héo, khô, rút lên dễ dàng (nõn héo).
• Giai đoạn trổ: bông bạc trắng, lép hoàn toàn, rút bông lên thấy bị đục ở cổ bông.
• Thấy ổ trứng, bướm (con trưởng thành) trên ruộng; theo dõi qua bẫy đèn.

Cách phòng trị

• Theo dõi bẫy đèn, thăm đồng để nắm lứa bướm và ổ trứng — canh phun đúng lúc sâu non mới nở, trước khi chui vào thân.
• Bảo vệ giai đoạn trổ: đây là lúc bông bạc gây hại nặng; phòng theo dự báo lứa sâu.
• Gieo sạ đồng loạt theo lịch, vệ sinh gốc rạ để giảm nguồn sâu.
• Khi cần, phun thuốc theo khuyến cáo đúng thời điểm sâu non; phun trễ (sâu đã vào thân) kém hiệu quả.
• Bảo vệ thiên địch (ong ký sinh trứng) bằng cách hạn chế phun bừa bãi.

Câu hỏi thường gặp

Vì sao phun rồi vẫn có bông bạc? Có thể phun sai thời điểm (sâu đã chui vào thân, thuốc không tới). Phải canh phun lúc sâu non mới nở, dựa vào bẫy đèn và ổ trứng; phun trễ ít tác dụng.

Dảnh héo có cứu được nhánh đó không? Nhánh đã bị đục héo thì mất, nhưng cây còn đẻ nhánh khác bù nếu ở giai đoạn đẻ nhánh. Quan trọng là chặn lứa sâu để không lan và không gây bông bạc khi trổ.

Bẫy đèn giúp gì? Bẫy đèn cho biết thời điểm bướm rộ, từ đó dự đoán lứa sâu non để canh phòng đúng lúc — hiệu quả và tiết kiệm hơn phun định kỳ.

Để canh thời điểm và chọn thuốc phù hợp, hãy theo dõi thông báo sâu bệnh và tham khảo cán bộ bảo vệ thực vật địa phương.