Sắn (khoai mì) cần loại đất nào?

Sắn (khoai mì) thích hợp nhất với đất tơi xốp, thoát nước tốt như đất cát pha, đất thịt nhẹ, đất đỏ bazan, đất xám, có độ chua nhẹ (pH khoảng 4,5–6,5). Sắn chịu được đất nghèo dinh dưỡng và đất dốc tốt hơn nhiều cây khác, nhưng rất kỵ đất trũng, đọng nước và đất sét nặng vì củ dễ thối và khó phát triển. Trên đất nghèo, sắn vẫn sống được nhưng năng suất thấp nếu không bón phân và chống xói mòn.

Đặc điểm đất phù hợp với sắn

1. Thoát nước tốt

• Củ sắn phát triển trong đất; nếu đất ngập nước, củ bị thiếu oxy, thối nhanh.
• Ưu tiên đất cao, đất đồi thoải, đất bằng có rãnh thoát nước tốt.

2. Đất tơi xốp, tầng canh tác dày

• Đất tơi giúp củ dễ phình to, thu hoạch dễ, củ ít bị gãy.
• Đất cát pha, đất thịt nhẹ là lý tưởng; đất đỏ bazan, đất xám cũng cho năng suất tốt.

3. Độ chua vừa phải

• Sắn chịu chua khá tốt, nhưng đất quá chua vẫn làm cây khó hút lân và một số vi lượng.
• Đất quá kiềm hoặc nhiễm mặn không phù hợp.

Những loại đất nên tránh hoặc phải cải tạo

• Đất trũng, ruộng thấp: dễ ngập khi mưa lớn, củ thối. Nếu bắt buộc trồng phải lên luống cao, đào rãnh thoát nước.
• Đất sét nặng, bí chặt: củ phát triển kém, méo, khó nhổ. Cần cày sâu, bổ sung hữu cơ.
• Đất quá dốc, đất trơ sỏi đá: dễ xói mòn, đất mỏng làm năng suất thấp và đất ngày càng bạc màu.

Cách làm đất trồng sắn

• Cày bừa kỹ, làm sạch cỏ, đất tơi.
• Đất bằng: lên luống hoặc vun cao để thoát nước.
• Đất dốc: làm đất và trồng theo đường đồng mức, không cày theo chiều dốc.
• Bón lót phân hữu cơ, lân; đất chua có thể bổ sung vôi.

Trồng sắn trên đất dốc: phải chống xói mòn

Sắn che phủ đất chậm trong vài tháng đầu, lại thường trồng trên đất dốc, nên dễ gây xói mòn, làm đất mất dần lớp mặt. Để hạn chế:

• Trồng theo đường đồng mức, có băng cây xanh (cỏ, cây họ đậu) chắn ngang dốc.
• Trồng xen cây họ đậu (đậu xanh, lạc) giữa các hàng sắn trong giai đoạn đầu.
• Để lại thân lá, tàn dư sau thu hoạch che phủ mặt đất.

Sắn làm nghèo đất như thế nào?

Sắn hút nhiều dinh dưỡng, nhất là kali, để tạo củ. Trồng sắn liên tục nhiều năm không bón phân, không chống xói mòn sẽ làm đất bạc màu nhanh. Vì vậy cần:

• Bón cân đối đạm, lân, kali và phân hữu cơ.
• Luân canh hoặc xen canh với cây họ đậu.
• Vùi tàn dư lá, ngọn sắn vào đất thay vì đốt.

Câu hỏi thường gặp

Đất bạc màu có trồng sắn được không? Được, sắn là cây chịu đất nghèo khá tốt. Tuy nhiên để có năng suất, vẫn cần bổ sung phân hữu cơ, phân kali và chống xói mòn; nếu không đất sẽ càng kiệt sau vài vụ.

Có nên trồng sắn trên đất ruộng lúa? Chỉ nên trồng trên chân ruộng cao, thoát nước tốt và phải lên luống. Ruộng trũng dễ ngập khi mưa lớn sẽ làm củ thối hàng loạt.

Trồng sắn liên tục trên cùng một mảnh đất có sao không? Trồng liên tục làm đất nghèo dần, sâu bệnh (như bệnh khảm lá, rệp sáp) tích lũy. Nên luân canh với cây họ đậu hoặc cây trồng khác sau vài vụ.

Khi áp dụng, bà con nên tham khảo thêm cán bộ khuyến nông hoặc chuyên gia tại địa phương để chọn giống và cách làm đất phù hợp vùng mình.