Trồng xen sầu riêng với chuối, cà phê giai đoạn đầu

Trồng xen chuối, cà phê (hoặc cây ngắn ngày) vào vườn sầu riêng giai đoạn đầu là cách "lấy ngắn nuôi dài" hợp lý: cây xen che bóng, chắn gió cho sầu riêng con, giữ ẩm đất và cho thu nhập trong lúc chờ sầu riêng lớn. Điều kiện là trồng xen đúng mật độ và tỉa bỏ dần khi sầu riêng khép tán, tránh để cây xen tranh chấp làm sầu riêng chậm lớn.

Lợi ích trồng xen giai đoạn đầu

• Che bóng, chắn gió cho sầu riêng con vốn nhạy nắng gắt và gió mạnh.
• Giữ ẩm, che phủ đất, hạn chế cỏ dại.
• Có thu nhập từ chuối, cà phê trong 3–5 năm đầu khi sầu riêng chưa cho trái.

Cách làm hợp lý

• Trồng cây xen ở khoảng giữa các cây sầu riêng, chừa khoảng cách để không tranh chấp gốc.
• Chuối rất hợp làm cây che bóng tạm vì lớn nhanh, dễ trồng, dễ bỏ.
• Bón và tưới thêm cho cây xen, không để chúng "ăn" tranh phần của sầu riêng.
• Tỉa dần và bỏ hẳn cây xen khi tán sầu riêng bắt đầu giao — đây là bước nhiều người tiếc rồi để rợp, gây bệnh.

Câu hỏi thường gặp

Khi nào phải bỏ cây xen? Khi sầu riêng lớn, tán bắt đầu giao và cần đủ nắng, thông thoáng. Để cây xen lâu gây rợp, ẩm, tranh dinh dưỡng khiến sầu riêng chậm lớn và dễ bệnh.

Xen cà phê lâu dài với sầu riêng có được không? Có mô hình vườn đa tầng cà phê – sầu riêng lâu dài, nhưng phải thưa và tỉa tán để cả hai đủ sáng, cân đối nước – phân. Nếu nhắm sầu riêng là chính thì càng phải ưu tiên không gian cho nó.

Trồng xen có làm tăng bệnh cho sầu riêng không? Nếu để rậm rạp, ẩm cao thì tăng nguy cơ nấm bệnh. Giữ thông thoáng, thoát nước tốt và tỉa cây xen đúng lúc sẽ hạn chế rủi ro.

Mô hình xen canh nên phù hợp điều kiện vườn; hãy tham khảo cán bộ khuyến nông và nhà vườn trong vùng để bố trí cây xen và thời điểm loại bỏ hợp lý.