Tây Ninh kiến nghị tháo gỡ khó khăn về đất đai, môi trường

Nông nghiệp duy trì đà tăng trưởng

Ngày 2/11, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Lê Trọng Yên làm việc với UBND tỉnh Tây Ninh về tình hình thực hiện nhiệm vụ trong lĩnh vực nông nghiệp và môi trường, đồng thời trao đổi, tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc phát sinh trong quá trình triển khai tại địa phương.

Báo cáo tại buổi làm việc cho thấy, trong 9 tháng đầu năm 2026, mặc dù đối mặt với nhiều khó khăn, thách thức, kinh tế - xã hội Tây Ninh vẫn đạt những kết quả tích cực. Tốc độ tăng trưởng GRDP đạt 10,3%, đứng thứ 10/34 tỉnh, thành phố và dẫn đầu khu vực phía Nam.

Trong đó, khu vực nông, lâm nghiệp và thủy sản tăng 3,23%, tiếp tục giữ vai trò quan trọng trong phát triển kinh tế, bảo đảm sinh kế và ổn định đời sống người dân. Tỉnh đang tập trung cơ cấu lại ngành theo hướng ứng dụng công nghệ cao, phát triển nông nghiệp xanh, nông nghiệp phát thải thấp; tăng cường liên kết chuỗi giá trị, truy xuất nguồn gốc và mở rộng thị trường tiêu thụ. Đến nay, toàn tỉnh có 803 mã số vùng trồng, 957 mã số cơ sở đóng gói và 423 sản phẩm OCOP còn thời hạn.

Cùng với phát triển sản xuất, công tác quản lý đất đai, tài nguyên nước, bảo vệ môi trường, quản lý và bảo vệ rừng, phòng chống thiên tai tiếp tục được quan tâm. Đáng chú ý, cơ sở dữ liệu địa chính đã được vận hành tại 96/96 xã, phường, quản lý hơn 2,59 triệu thửa đất, trong đó dữ liệu Nhóm 1 đạt 77,3%.

Trong lĩnh vực môi trường, tỉnh đã cấp, điều chỉnh 176 giấy phép môi trường, phê duyệt 23 báo cáo đánh giá tác động môi trường; tổ chức 172 hội đồng, đoàn kiểm tra và kiểm tra vận hành thử nghiệm tại 125 dự án, cơ sở. Qua kiểm tra, cơ quan chức năng đã xử lý 8 doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân với tổng số tiền phạt 5,451 tỷ đồng...

Những kết quả trên cho thấy nỗ lực của Tây Ninh trong nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, từng bước đưa chuyển đổi số vào quản lý ngành nông nghiệp và môi trường. Tuy nhiên, quá trình triển khai thực tế vẫn còn không ít khó khăn cần được tháo gỡ.

Gỡ điểm nghẽn về đất đai, nguồn lực

Theo ông Nguyễn Minh Lâm, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Tây Ninh, bên cạnh kết quả đạt được, sản xuất nông nghiệp tại một số nơi vẫn còn nhỏ lẻ, liên kết giữa sản xuất, chế biến và tiêu thụ chưa chặt chẽ; chịu tác động từ biến động giá cả, chi phí đầu vào, thời tiết và dịch bệnh.

Ở lĩnh vực đất đai, việc xác định giá đất, hoàn thiện hồ sơ địa chính, bồi thường, giải phóng mặt bằng và bố trí tái định cư tại một số dự án còn chậm, ảnh hưởng đến tiến độ triển khai công trình và giải ngân vốn đầu tư. Trong khi đó, nguồn lực dành cho hạ tầng thủy lợi, bảo vệ môi trường, quản lý chất thải và phòng chống thiên tai còn hạn chế.

Trước thực tế này, Tây Ninh đề nghị Bộ Nông nghiệp và Môi trường hướng dẫn, tháo gỡ những vướng mắc về xác định giá đất, hoàn thiện hồ sơ địa chính và tổ chức thực hiện các dự án tái định cư. Tỉnh cũng kiến nghị làm rõ cơ sở pháp lý, điều kiện, trình tự, cơ chế huy động và bố trí nguồn vốn để nhà đầu tư tham gia thực hiện các dự án tái định cư phục vụ phát triển kinh tế - xã hội.

Đáng chú ý, tỉnh đề nghị Bộ nghiên cứu cơ chế điều chỉnh hồ sơ địa chính phù hợp với hiện trạng sử dụng đất. Theo ông Võ Minh Thành, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Tây Ninh, do đặc thù lịch sử quản lý, dữ liệu về loại đất trước đây tại một số khu vực chưa thống nhất với hiện trạng sử dụng thực tế của người dân, chủ yếu liên quan đến đất trồng lúa và đất rừng sản xuất. Tỉnh kiến nghị xem xét cơ chế điều chỉnh hồ sơ địa chính để bảo đảm thống nhất giữa dữ liệu quản lý và hiện trạng sử dụng đất, tạo thuận lợi khi thực hiện các thủ tục chuyển mục đích sử dụng đất.

Đối với lĩnh vực môi trường, địa phương phản ánh việc tiếp nhận đăng ký môi trường tại cấp xã hiện chưa đồng bộ. Quá trình xử lý nhiều trường hợp chủ yếu dừng ở khâu tiếp nhận hồ sơ, chưa có bước đánh giá, kiểm tra mức độ phù hợp và hiệu quả của các công trình xử lý chất thải do cơ sở đề xuất. Từ đó, tỉnh kiến nghị Bộ nghiên cứu xây dựng tiêu chí phân loại đối với một số loại hình sản xuất, thành phần chất thải phát sinh cần được đánh giá về tính phù hợp, hiệu quả của công trình xử lý chất thải...

Đặc biệt, trong thời gian chờ Luật Đất đai được ban hành, kiến nghị Bộ Nông nghiệp và Môi trường tham mưu ban hành nghị quyết chuyển giao nhiệm vụ quản lý nhà nước về giá đất và tài chính đất đai cho cơ quan tài chính, làm cơ sở triển khai và chuẩn bị sửa đổi, bổ sung bảng giá đất, hệ số điều chỉnh giá đất, bảo đảm ban hành kịp thời từ ngày 1/1/2027.

Chuyển mạnh sang tư duy kinh tế nông nghiệp

Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Lê Trọng Yên ghi nhận, đánh giá cao những kết quả Tây Ninh đạt được trong phát triển kinh tế - xã hội, nhất là lĩnh vực nông nghiệp và môi trường. Tuy nhiên, Thứ trưởng cũng lưu ý một số chỉ tiêu, nhiệm vụ chưa đạt kỳ vọng, yêu cầu tỉnh quyết liệt hơn trong tổ chức thực hiện, xác định rõ trách nhiệm, tiến độ và kết quả đầu ra của từng nhiệm vụ.

Đối với ngành nông nghiệp, Thứ trưởng đề nghị Tây Ninh tập trung cơ cấu lại theo hướng sinh thái, tuần hoàn, ứng dụng khoa học công nghệ; chuyển mạnh từ tư duy sản xuất nông nghiệp sang tư duy kinh tế nông nghiệp. Trong đó, cần chú trọng phát triển vùng nguyên liệu, sản phẩm chủ lực gắn với nhu cầu thị trường, đẩy mạnh liên kết chuỗi giá trị, nâng cao giá trị gia tăng và sức cạnh tranh của nông sản.

Cùng với đó, tỉnh cần tăng cường quản lý, bảo vệ tài nguyên đất đai, rừng, nguồn lợi thủy sản và tài nguyên nước; chủ động phương án phòng chống thiên tai, hạn hán, dịch bệnh trên cây trồng, vật nuôi, bảo đảm an ninh nguồn nước và an ninh môi trường.

Thứ trưởng cũng nhấn mạnh yêu cầu đẩy mạnh chuyển đổi số, hoàn thiện cơ sở dữ liệu ngành nông nghiệp và môi trường theo nguyên tắc đúng, đủ, sạch, sống, thống nhất và dùng chung. Công tác kiểm soát ô nhiễm, giảm phát thải khí nhà kính, phát triển tín chỉ carbon và kinh tế tuần hoàn cần được quan tâm thực hiện.

Đối với các chương trình mục tiêu quốc gia, Tây Ninh cần đẩy nhanh tiến độ giải ngân, nhất là vốn chuyển nguồn và vốn năm 2026, đồng thời gắn giải ngân với chất lượng, hiệu quả công trình, dự án. Tỉnh cần tập trung tháo gỡ khó khăn trong xác định giá đất, bồi thường và giải phóng mặt bằng.

Một nội dung khác được Thứ trưởng lưu ý là việc phân cấp, phân quyền phải đi đôi với bảo đảm nguồn lực và nhân lực, tăng cường kiểm tra, giám sát, hướng dẫn cơ sở, tránh tình trạng giao nhiệm vụ nhưng không bảo đảm điều kiện thực hiện.

Đối với các vấn đề liên vùng, Tây Ninh cần chủ động phối hợp với các bộ, ngành và địa phương lân cận, nhất là TP.HCM, trong xử lý ô nhiễm môi trường, ngập lụt, chất thải và quản lý tài nguyên nước.

Thứ trưởng yêu cầu các đơn vị thuộc Bộ tăng cường đồng hành, hướng dẫn và kịp thời tháo gỡ khó khăn cho địa phương theo thẩm quyền. Mỗi nhiệm vụ cần xác định rõ cơ quan chủ trì, đơn vị phối hợp, thời hạn và trách nhiệm thực hiện, qua đó tạo chuyển biến thực chất trong quản lý nhà nước, góp phần giúp Tây Ninh hoàn thành các mục tiêu phát triển năm 2026 và giai đoạn 2026-2030.