Tìm dịch vụ xét nghiệm đất nông nghiệp ở đâu?

Có thể tìm dịch vụ xét nghiệm (phân tích) đất nông nghiệp và nước tưới tại các viện nghiên cứu nông nghiệp, trường đại học có ngành nông nghiệp, trung tâm/chi cục thuộc Sở Nông nghiệp và Môi trường, trung tâm khuyến nông, phòng thí nghiệm phân tích được công nhận, và một số công ty phân bón có dịch vụ phân tích đất. Kết quả phân tích giúp biết pH, chất hữu cơ, đạm, lân, kali, trung vi lượng, độ mặn, tuyến trùng… để bón phân đúng, tiết kiệm chi phí. Điều quan trọng là lấy mẫu đúng cách – mẫu sai thì kết quả cũng vô nghĩa.

Các nơi có thể phân tích đất, nước

Viện nghiên cứu nông nghiệp chuyên ngành (thổ nhưỡng, cây trồng, khoa học kỹ thuật nông lâm nghiệp vùng).
Trường đại học có khoa nông học, khoa học đất, môi trường.
Đơn vị thuộc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh, trung tâm khuyến nông: có thể có dịch vụ hoặc hướng dẫn nơi phân tích.
Phòng thí nghiệm, trung tâm phân tích được công nhận (thường ghi chứng nhận năng lực phòng thử nghiệm).
Công ty phân bón, đại lý lớn: một số có chương trình phân tích đất miễn phí hoặc giá ưu đãi kèm tư vấn bón phân.
Hợp tác xã, dự án nông nghiệp đôi khi tổ chức lấy mẫu chung cho nông dân.

Nên phân tích những chỉ tiêu gì?

Đất

pH: biết đất chua hay kiềm để bón vôi.
Chất hữu cơ: độ phì nhiêu của đất.
Đạm, lân dễ tiêu, kali dễ tiêu.
Canxi, magie, lưu huỳnh.
Vi lượng: kẽm, bo, sắt, mangan, đồng (khi nghi ngờ thiếu).
Độ mặn (EC): vùng ven biển, vùng xâm nhập mặn.
Tuyến trùng, nấm bệnh trong đất (gửi mẫu đến nơi có dịch vụ chẩn đoán bệnh hại).

Nước tưới

pH, độ mặn (EC hoặc nồng độ muối), độ cứng, một số ion (natri, clo, sắt…).
Kim loại nặng, vi sinh vật (khi sản xuất rau an toàn, nghi ô nhiễm).

Cách lấy mẫu đất đúng

Chia vườn thành các khu đồng nhất (cùng loại đất, cùng cây trồng, cùng cách chăm sóc).
Mỗi khu lấy nhiều điểm (thường 10–15 điểm) theo đường zigzag.
Lấy đất ở độ sâu vùng rễ (cây ngắn ngày khoảng 0–20 cm; cây lâu năm lấy ở mép tán, có thể 0–30 cm).
Bỏ lớp lá, rác trên mặt; không lấy ở chỗ vừa bón phân, gần gốc, chỗ đổ phân, lối đi.
Trộn đều các điểm, lấy khoảng 0,5–1 kg làm mẫu đại diện.
Cho vào túi sạch, ghi nhãn: tên chủ, vị trí, cây trồng, ngày lấy, độ sâu.
Hong khô tự nhiên trong bóng râm (nếu nơi phân tích yêu cầu), gửi sớm.

Thời điểm lấy mẫu: trước khi bón phân đầu vụ, hoặc sau thu hoạch; cách lần bón phân gần nhất một thời gian.

Cách lấy mẫu nước

Dùng chai sạch, tráng bằng chính nước cần lấy vài lần.
Lấy nước ở nguồn thực tế dùng để tưới (giếng sau khi bơm vài phút, kênh, ao).
Ghi nhãn, gửi càng sớm càng tốt; một số chỉ tiêu cần bảo quản lạnh theo hướng dẫn.

Đọc và sử dụng kết quả

Nhờ cán bộ kỹ thuật, khuyến nông hoặc nơi phân tích tư vấn cách điều chỉnh phân bón.
Lưu kết quả để so sánh qua các năm.
Có thể dùng công cụ tính lượng phân bón khi đã biết lượng dưỡng chất cần bổ sung.

Câu hỏi thường gặp

Bao lâu nên phân tích đất một lần? Thường vài năm một lần cho vườn ổn định; nên phân tích khi trồng mới, tái canh, hoặc khi năng suất giảm không rõ nguyên nhân.

Bút đo pH, máy đo EC cầm tay có thay được phân tích phòng thí nghiệm không? Dùng để kiểm tra nhanh pH, độ mặn khá tiện. Các chỉ tiêu dinh dưỡng chi tiết vẫn cần phân tích tại phòng thí nghiệm.

Phân tích đất có đắt không? Chi phí tùy số chỉ tiêu và nơi phân tích. So với tiền phân bón tiết kiệm được nhờ bón đúng, đây thường là khoản đầu tư đáng giá.

Thông tin trong bài mang tính tham khảo; bà con nên hỏi trung tâm khuyến nông hoặc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh về đơn vị phân tích gần nhất.