Hỏi đáp kỹ thuật canh tác nông nghiệp ngày 30/6/2026: giải đáp từ chuyên gia

Kỹ thuật canh tác sầu riêng Monthong cho xuất khẩu — Giải đáp chi tiết từ thực tế bà con Tiền Giang, Bến Tre

Ngày 30/6/2026, hàng ngàn lượt hỏi trên diễn đàn nông dân tập trung vào một chủ đề nóng: làm sao để sầu riêng Monthong đạt chuẩn xuất khẩu sang Trung Quốc, trong bối cảnh cửa khẩu Tân Thanh và Hữu Nghị siết kiểm tra mã vùng trồng và dư lượng thuốc BVTV từ 1/5/2026? Đồng thời, giá tại vườn đang ở mức hấp dẫn — 52.000 – 55.000 đ/kg cho loại 1 (≥3kg/trái, không nứt) — nhưng chỉ dành cho trái đạt chuẩn, không nứt, không vết xước, vỏ xanh đều và có mã vùng được cấp phép. Đây không còn là chuyện “trồng cho có”, mà là bài toán kỹ thuật toàn diện.

Tổng quan kỹ thuật

Sầu riêng Monthong xuất khẩu đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa quản lý vườn (mã vùng, nhật ký canh tác), chăm sóc sinh trưởng (bón phân đúng giai đoạn, tưới cân bằng) và kiểm soát sinh học (giảm tối đa thuốc BVTV). Nguyên tắc then chốt: cây khỏe → trái ít bệnh → giảm phun thuốc → đạt yêu cầu kiểm dịch. Không có “công thức thần kỳ”, chỉ có quy trình khoa học được tuân thủ từng ngày.

Hướng dẫn thực hiện từng bước

Bước 1: Kiểm tra và cập nhật mã vùng trồng
— Liên hệ Trạm Bảo vệ Thực vật tỉnh (Tiền Giang/Bến Tre/Đắk Lắk) để xác minh mã vùng đã được cấp và đăng ký xuất khẩu qua Cổng thông tin quốc gia về kiểm dịch thực vật (https://kiemdich.nongnghiep.vn). Mã phải in rõ trên tem nhãn khi thu hoạch.

Bước 2: Bón phân đúng cách theo giai đoạn
— Trước ra hoa (tháng 10–11 âm lịch): bón lân nung chảy + kali sunfat (không dùng clorua kali).
— Sau đậu trái (tháng 2–3): dùng phân hữu cơ vi sinh + NPK 13-13-13, liều lượng 0,8–1,2 kg/cây/lần, cách nhau 25 ngày.
— Giai đoạn vỗ béo trái (tháng 4–5): ưu tiên kali humat + canxi nitrat phun qua lá 2 lần/cách 10 ngày — giúp vỏ dày, ít nứt.

Bước 3: Tưới cân bằng, tránh sốc nước
— Duy trì độ ẩm đất 65–75% từ tháng 3 đến thu hoạch. Dùng cảm biến độ ẩm hoặc kiểm tra bằng tay: nắm đất ở độ sâu 15 cm, nếu vừa rời tay mà vẫn dính nhẹ là đạt.

Bước 4: Phòng trừ sâu bệnh không dùng hóa chất cấm
— Rệp sáp, bọ xít: phun dầu khoáng 98% (tỷ lệ 10 ml/8 lít nước), phun lúc sáng sớm hoặc chiều mát.
— Bệnh thối rễ: xử lý gốc bằng Trichoderma + than bùn, không dùng thuốc chứa metalaxyl nếu chưa có giấy phép sử dụng cho xuất khẩu TQ.

Lưu ý và sai lầm phổ biến

❌ Dùng phân DAP giả (như cảnh báo tại Gia Lai): nhiều hộ mua bao bì giống Phú Mỹ nhưng hàm lượng P₂O₅ thực tế <10% → cây thiếu lân, trái nhỏ, dễ rụng. Luôn kiểm tra mã QR trên bao bì và gọi tổng đài 1800 1122 (Phú Mỹ) để xác minh.
❌ Phun thuốc BVTV sát ngày thu hoạch: Trung Quốc đang xét nghiệm 321 chỉ tiêu, trong đó có carbendazim, imidacloprid — giới hạn tối đa chỉ 0,01 ppm. Cần ngưng phun ít nhất 30 ngày trước hái.
❌ Thu hoạch khi trái còn non hoặc quá chín: Tháng 5/2026, thương lái từ Quảng Tây chỉ nhận trái có độ già 85–90% (vỏ xanh đậm, gai nở đều, cuống còn tươi).

Kinh nghiệm từ cộng đồng

Anh Phạm Văn Tùng (Tiền Giang) chia sẻ: “Mình ghi chép đầy đủ nhật ký mỗi lần bón, phun, tưới. Thương lái TQ kiểm tra cả sổ tay — họ tin vào chứng cứ hơn lời nói. Năm nay bán được 12 tấn loại 1 với giá trung bình 53.500 đ/kg”.
Chị Đặng Thị Hoa (Lâm Đồng) bổ sung: “Xen canh cà phê giúp điều tiết ánh sáng, giảm nhiệt độ vườn 3–5°C vào tháng 4–5 — nên Monthong ít nứt hơn hẳn so với trồng thuần”.

Kết luận và khuyến nghị

Kỹ thuật canh tác sầu riêng Monthong cho xuất khẩu không khó, nhưng đòi hỏi tính kỷ luật cao và tư duy “làm vườn như làm hồ sơ”. Với giá ổn định 52.000 – 55.000 đ/kg cho loại 1, mỗi hecta đạt 12–15 tấn sẽ mang lại thu nhập 624–825 triệu đồng/vụ — sau khi trừ chi phí. Bà con nên bắt đầu từ việc kiểm tra mã vùng, rà soát nguồn phân bón, và lập kế hoạch phun phòng sinh học ngay từ tháng 7/2026. Nhớ: thị trường không trả tiền cho “may mắn”, mà trả tiền cho sự chuẩn bị.

Biên tập Nông Dân Việt