Cấy thưa hay sạ dày cho lúa: mật độ nào cho năng suất tốt?

Giữa cấy/sạ thưa và sạ dày, xu hướng kỹ thuật hiện nay nghiêng hẳn về thưa hợp lý: mật độ vừa phải cho cây khỏe, đẻ nhánh hiệu quả, bông to, ít sâu bệnh và ít đổ ngã. Sạ dày chỉ cho cảm giác "nhiều cây" ban đầu nhưng cây yếu, cạnh tranh, tốn giống – phân – thuốc mà năng suất không hơn. Mật độ tối ưu tùy giống, đất và vụ.

Vì sao thưa hợp lý tốt hơn sạ dày

• Cây thưa đủ ánh sáng, dinh dưỡng, đẻ nhánh khỏe, tỉ lệ nhánh hữu hiệu (thành bông) cao.
• Ruộng thông thoáng → giảm rầy nâu, đạo ôn, khô vằn.
• Cây cứng, ít đổ ngã; giảm chi phí giống, phân, thuốc.
• Sạ dày: nhiều nhánh vô hiệu, bông nhỏ, ruộng bí, dễ bệnh và đổ.

Mật độ phụ thuộc yếu tố nào

• Giống: giống đẻ nhánh khỏe trồng thưa hơn; giống đẻ ít có thể dày hơn chút.
• Đất và vụ: đất tốt, vụ thuận trồng thưa; đất xấu, vụ khó có thể tăng nhẹ mật độ.
• Phương pháp: cấy/sạ hàng dễ kiểm soát mật độ chuẩn hơn sạ lan.

Câu hỏi thường gặp

Sạ thưa lỡ mất cây thì sao? Ruộng phẳng, giống tốt thì ít mất khoảng. Nếu mất cục bộ có thể cấy/sạ dặm để giữ mật độ. Cây thưa đẻ nhánh bù nên không lo thiếu như tưởng.

Vì sao sạ dày lại dễ đổ ngã? Cây dày cạnh tranh ánh sáng, vươn lóng dài, thân yếu, bộ rễ kém → dễ đổ khi mưa gió, nhất là gần thu hoạch. Thưa hợp lý cho cây cứng hơn.

Mật độ bao nhiêu là chuẩn? Không có con số chung; tùy giống, đất, vụ và phương pháp. Nguyên tắc là đủ mật độ, không dày; hãy theo khuyến cáo của địa phương cho từng giống và vụ.

Mật độ tối ưu nên theo khuyến cáo kỹ thuật của cán bộ khuyến nông cho giống và vùng của bạn.