Thu hoạch lúa đúng độ chín (85–90%) để giảm hao hụt

Thu hoạch lúa đúng độ chín (khoảng 85–90% hạt trên bông chín vàng) cho năng suất và chất lượng cao nhất, đồng thời giảm hao hụt. Gặt quá sớm nhiều hạt còn xanh, lép, tỉ lệ gạo nguyên thấp; gặt quá muộn hạt rụng, gãy, nứt và dễ gặp mưa gió, chuột chim. Căn đúng độ chín và gặt gọn, kịp thời là cách tăng thu nhập mà không tốn thêm chi phí.

Độ chín thu hoạch hợp lý

• Thu khi khoảng 85–90% số hạt trên bông đã chín vàng; hạt chắc, cứng.
• Gặt quá sớm: nhiều hạt xanh, lép, hạt non → năng suất và tỉ lệ gạo nguyên thấp.
• Gặt quá muộn: hạt khô giòn, rụng, gãy khi gặt/tuốt, dễ gặp mưa gió, chuột chim → hao hụt lớn.

Giảm hao hụt khi thu hoạch

• Gặt kịp thời, gọn khi đạt độ chín; tránh để lúa quá lứa trên ruộng.
• Dùng máy gặt đập liên hợp phù hợp, chỉnh máy đúng để giảm rơi vãi, sót hạt.
• Rút nước cho ruộng khô ráo trước thu hoạch để cây cứng, ruộng cứng, máy chạy tốt.
• Thu hoạch tránh giờ nắng gắt gay gắt làm hạt quá khô giòn dễ gãy, và tránh lúc mưa.

Câu hỏi thường gặp

Gặt sớm vài ngày để "chắc ăn" tránh mưa có nên không? Nếu dự báo mưa bão lớn thì gặt sớm để tránh đổ, nảy mầm có thể hợp lý. Nhưng gặt quá non làm giảm năng suất và tỉ lệ gạo nguyên. Cân nhắc giữa rủi ro thời tiết và độ chín.

Vì sao gặt muộn lại hao nhiều? Hạt quá khô giòn, dễ rụng và gãy khi gặt, tuốt; lại chịu rủi ro mưa gió, đổ ngã, chuột chim. Hao hụt trên đồng và khi xay xát đều tăng.

Làm sao biết lúa đủ độ chín để gặt? Quan sát tỉ lệ hạt chín vàng trên bông (khoảng 85–90%), hạt chắc cứng, bông cong. Kết hợp kinh nghiệm và giống (thời gian sinh trưởng) để căn ngày gặt.

Độ chín thu hoạch tối ưu tùy giống; hãy tham khảo cán bộ khuyến nông và kinh nghiệm địa phương để gặt đúng lúc.