Quy định về khai thác và sử dụng nước tưới cần lưu ý gì?

Khi khai thác và sử dụng nước tưới, nông dân cần lưu ý các quy định chính theo Luật Tài nguyên nước và Luật Thủy lợi: (1) khai thác nước dưới đất (giếng khoan) – quy mô nhỏ cho hộ gia đình, sản xuất nông nghiệp thường không phải xin giấy phép nhưng có thể phải đăng ký với cơ quan có thẩm quyền ở những khu vực quy định phải đăng ký (vùng hạn chế khai thác, vùng có nguy cơ sụt lún, nhiễm mặn…); khai thác vượt quy mô quy định thì phải xin giấy phép; (2) khoan giếng phải đúng kỹ thuật, do đơn vị/ người hành nghề khoan đáp ứng điều kiện, trám lấp giếng hỏng, giếng không dùng để tránh ô nhiễm tầng nước; (3) sử dụng nước từ công trình thủy lợi phải tuân thủ lịch lấy nước, trả tiền dịch vụ thủy lợi theo quy định (tùy đối tượng được miễn, hỗ trợ), không tự ý lấy nước, phá bờ, đặt máy bơm trái phép; (4) không xả nước thải, đổ hóa chất, bao bì thuốc vào nguồn nước; (5) sử dụng nước tiết kiệm, đặc biệt mùa khô hạn khi địa phương có thông báo điều tiết. Quy định cụ thể tùy địa phương, nên hỏi UBND xã, Sở Nông nghiệp và Môi trường.

1. Khai thác nước dưới đất (giếng khoan, giếng đào)

• Quy mô nhỏ cho sinh hoạt hộ gia đình và sản xuất nông nghiệp: thường không cần giấy phép.
• Phải đăng ký khai thác trong một số vùng được địa phương công bố (vùng hạn chế khai thác, nguy cơ sụt lún, xâm nhập mặn, ô nhiễm…).
• Vượt quy mô quy định: phải xin giấy phép khai thác.
• Thuê đơn vị khoan có đủ điều kiện hành nghề.
• Trám lấp giếng hỏng, không sử dụng theo hướng dẫn kỹ thuật.
• Không khoan giếng gần nguồn ô nhiễm (chuồng trại, nhà vệ sinh, bãi rác).

2. Khai thác nước mặt (sông, suối, ao hồ, kênh)

• Lấy nước quy mô nhỏ cho sản xuất nông nghiệp thường không cần giấy phép, nhưng không được làm cản trở dòng chảy, ảnh hưởng người khác.
• Không tự ý đắp đập, chặn dòng.
• Tuân thủ lịch điều tiết khi địa phương thông báo hạn hán.

3. Sử dụng nước từ công trình thủy lợi

• Đăng ký, ký hợp đồng (nếu có) với đơn vị quản lý khai thác thủy lợi hoặc tổ chức thủy lợi cơ sở.
• Tuân thủ lịch lấy nước, không tự ý mở cống, phá bờ kênh.
• Tiền dịch vụ thủy lợi: theo quy định; một số đối tượng, diện tích được Nhà nước hỗ trợ.
• Không lấn chiếm hành lang bảo vệ công trình thủy lợi.

4. Bảo vệ nguồn nước

• Không xả nước thải chăn nuôi, nước rửa bình thuốc trực tiếp ra nguồn nước.
• Không vứt bao bì thuốc bảo vệ thực vật xuống kênh mương (xem bao bì thuốc bảo vệ thực vật sau sử dụng phải xử lý ra sao).
• Không phun thuốc sát nguồn nước sinh hoạt.

5. Sử dụng nước tiết kiệm

• Áp dụng tưới nhỏ giọt, phun mưa, tưới theo nhu cầu (xem cách dùng dữ liệu thời tiết để lập lịch tưới).
• Trữ nước mùa mưa cho mùa khô (xem cách trữ nước tưới cho mùa khô).
• Vùng ven biển: kiểm tra độ mặn trước khi bơm (xem làm sao kiểm tra độ mặn của nước tưới).

Câu hỏi thường gặp

Khoan giếng tưới vườn có phải xin phép không? Giếng quy mô nhỏ cho sản xuất nông nghiệp hộ gia đình thường không phải xin giấy phép, nhưng ở vùng địa phương quy định phải đăng ký thì phải đăng ký; khai thác lớn phải xin phép. Hỏi UBND xã để biết khu vực mình thuộc diện nào.

Có phải trả tiền nước tưới từ kênh thủy lợi không? Có tiền dịch vụ thủy lợi theo quy định; nhiều trường hợp được Nhà nước hỗ trợ. Hỏi đơn vị quản lý thủy lợi tại địa phương.

Giếng khoan bị nhiễm mặn, không dùng nữa thì làm gì? Nên trám lấp đúng kỹ thuật để tránh nước mặn, chất bẩn đi xuống tầng nước ngầm; có thể nhờ đơn vị khoan có chuyên môn thực hiện.

Thông tin mang tính tham khảo; quy định có thể thay đổi, bà con nên hỏi UBND xã và Sở Nông nghiệp và Môi trường để được hướng dẫn chính xác.