Rệp vảy xanh, rệp vảy nâu hại cà phê: nhận biết và cách trị

Rệp vảy xanh và rệp vảy nâu là những loài rệp bám trên cành, lá, cuống trái cà phê để chích hút nhựa, làm cây suy, lá vàng, trái nhỏ. Chúng tiết chất mật ngọt tạo điều kiện cho nấm bồ hóng đen phủ lá, giảm quang hợp, và thường có kiến cộng sinh tha rệp đi khắp vườn. Trị rệp phải diệt cả kiến và giữ vườn thông thoáng.

Dấu hiệu nhận biết

• Trên cành, cuống lá, cuống trái có các vảy nhỏ màu xanh hoặc nâu bám chặt, cạy ra thấy con rệp.
• Lá, cành phủ lớp bồ hóng đen (do nấm phát triển trên chất mật rệp tiết ra).
• Có nhiều kiến bò lên xuống theo cành — dấu hiệu điển hình vì kiến nuôi và bảo vệ rệp.
• Cây suy, lá vàng, đọt kém phát triển, trái nhỏ.

Cách phòng trị

• Cắt tỉa cành bị rệp nặng, cành rậm, tạo vườn thông thoáng để rệp khó trú và dễ phun.
• Diệt kiến (bằng bẫy, xử lý gốc theo khuyến cáo) để cắt đường rệp lây lan.
• Dầu khoáng hoặc thuốc trừ rệp theo khuyến cáo, phun kỹ mặt dưới lá và các vảy bám; phun lúc rệp còn non hiệu quả hơn.
• Bảo vệ thiên địch (bọ rùa, ong ký sinh) bằng cách hạn chế phun thuốc phổ rộng bừa bãi.
• Rửa trôi bồ hóng và giữ cây khỏe để phục hồi sau khi hết rệp.

Câu hỏi thường gặp

Vì sao diệt rệp mãi không hết? Thường vì không diệt kiến — kiến liên tục tha rệp sang cây khác. Muốn hết phải trị rệp đồng thời diệt kiến và tỉa vườn thông thoáng.

Bồ hóng đen có hại trực tiếp không? Nấm bồ hóng không chích hút cây nhưng phủ kín lá làm giảm quang hợp, cây yếu. Diệt được rệp thì nguồn mật hết, bồ hóng cũng giảm dần.

Có nên phun thuốc mạnh cả vườn không? Không nên phun phổ rộng bừa bãi vì diệt luôn thiên địch, sau đó rệp bùng mạnh hơn. Ưu tiên xử lý điểm bị nặng, dầu khoáng và diệt kiến.

Để chọn thuốc và cách diệt kiến phù hợp, hãy đọc kỹ nhãn và tham khảo cán bộ bảo vệ thực vật địa phương.