Sầu riêng vàng lá thối rễ do tuyến trùng và nấm: cách cứu cây

Sầu riêng vàng lá, suy cây, thối rễ nhiều khi do tuyến trùng phối hợp với nấm hại rễ (Phytophthora, Fusarium): tuyến trùng chích rễ tạo vết thương, nấm theo đó xâm nhập gây thối. Cây mất rễ tơ nên hút nước, dinh dưỡng kém, vàng lá từ từ rồi suy chết. Đây là phức hợp bệnh khó trị, phải xử lý cả tuyến trùng lẫn nấm và giữ đất thoát nước.

Dấu hiệu nhận biết

• Cây vàng lá, rụng lá dần, kém phát triển, xơ xác từ trên xuống.
• Đào rễ thấy rễ tơ thối, ít rễ khỏe, có thể có nốt/vết trên rễ.
• Gốc, cổ rễ có thể kèm xì mủ nếu Phytophthora nặng.
• Nặng ở vườn đất bí, thoát nước kém, hay úng.

Cách phòng trị

• Giữ đất thoát nước tốt, không để úng — nền tảng, vì úng làm nấm rễ bùng.
• Tăng hữu cơ hoai + nấm đối kháng (Trichoderma) để nuôi vi sinh có lợi kìm nấm và tuyến trùng.
• Khi mật độ cao, dùng thuốc trừ tuyến trùng và thuốc trị nấm rễ (nhóm phòng Phytophthora) theo khuyến cáo, xử lý cả hai.
• Bón cân đối, tránh bón sốc; cắt bỏ phần bệnh, xử lý vết xì mủ ở gốc nếu có.

Câu hỏi thường gặp

Chỉ trị nấm có hết vàng lá thối rễ không? Thường không dứt, vì tuyến trùng vẫn "mở đường" cho nấm tái nhiễm. Phải xử lý cả tuyến trùng lẫn nấm và cải thiện thoát nước mới bền.

Vì sao vườn hay úng bị nặng? Đất úng làm rễ ngạt, tạo điều kiện lý tưởng cho Phytophthora và nấm rễ. Vì vậy thoát nước, lên mô là biện pháp phòng quan trọng bậc nhất.

Cây đã suy nặng có cứu được không? Cây mất phần lớn rễ rất khó phục hồi. Nên phát hiện sớm khi mới vàng lá; với cây nặng, cân nhắc xử lý mạnh hoặc thay cây và cải tạo đất.

Phức hợp vàng lá thối rễ khó trị dứt điểm; hãy đào rễ kiểm tra và tham khảo cán bộ bảo vệ thực vật để có phác đồ phù hợp cho vườn.