Giảm bạc bụng, cho hạt gạo trong đẹp: canh tác thế nào?

Bạc bụng (hạt gạo có phần đục trắng ở bụng) làm giảm giá trị thương phẩm và tỉ lệ gạo trong, nhất là với lúa thơm, lúa chất lượng cao xuất khẩu. Bạc bụng do nhiều yếu tố: giống, nhiệt độ cao lúc vào chắc, thiếu dinh dưỡng (nhất là kali), bón thừa đạm và quản lý nước – thu hoạch không tốt. Giảm bạc bụng cần chọn giống phù hợp và chăm đúng ở giai đoạn vào chắc.

Nguyên nhân gây bạc bụng

• Giống: một số giống dễ bạc bụng hơn; chọn giống ít bạc bụng nếu làm hàng chất lượng.
• Nhiệt độ cao lúc vào chắc – chín (nắng nóng, gặt vụ nóng) làm tinh bột tích lũy không chặt → bạc bụng.
• Dinh dưỡng mất cân đối: thiếu kali, thừa đạm giai đoạn cuối làm hạt vào chắc kém.
• Quản lý nước, thu hoạch: thiếu nước lúc vào chắc, gặt không đúng độ chín cũng ảnh hưởng.

Cách hạn chế

• Chọn giống ít bạc bụng phù hợp với vụ và thị trường.
• Bón cân đối, đủ kali giai đoạn đón đòng – nuôi hạt, tránh thừa đạm cuối vụ.
• Đủ nước lúc vào chắc để hạt mẩy, tích lũy tinh bột tốt.
• Bố trí thời vụ để giai đoạn vào chắc – chín tránh cao điểm nắng nóng nếu có thể.
• Thu hoạch đúng độ chín, phơi/sấy đúng cách.

Câu hỏi thường gặp

Bạc bụng có ảnh hưởng ăn uống không hay chỉ mẫu mã? Chủ yếu ảnh hưởng mẫu mã, tỉ lệ gạo trong và giá bán (nhất là hàng xuất khẩu). Về dinh dưỡng ăn uống không đáng kể, nhưng thương phẩm bị giảm giá trị.

Đủ kali có giảm bạc bụng không? Bón đủ kali giai đoạn nuôi hạt giúp hạt vào chắc tốt, góp phần giảm bạc bụng, cùng với đủ nước và không thừa đạm. Đây là biện pháp trong tầm tay nhà nông.

Vụ nắng nóng có dễ bạc bụng hơn không? Có. Nhiệt độ cao lúc vào chắc thường làm bạc bụng nhiều hơn. Bố trí thời vụ để né nắng nóng giai đoạn vào chắc và chăm đúng giúp hạn chế.

Mức bạc bụng phụ thuộc giống và điều kiện; hãy tham khảo cán bộ khuyến nông để chọn giống và chăm sóc phù hợp cho hàng chất lượng.