Tưới ướt – khô xen kẽ (AWD) cho lúa: tiết kiệm nước, cứng cây

Tưới ướt – khô xen kẽ (AWD, còn gọi "ngập – khô xen kẽ") là kỹ thuật cho ruộng ngập nước rồi để rút cạn tự nhiên đến mức nhất định mới cho nước lại, thay vì giữ ngập liên tục. Cách này tiết kiệm nước, giúp rễ ăn sâu, cây cứng chống đổ, giảm phát thải khí nhà kính mà không giảm năng suất nếu làm đúng. Đây là biện pháp cốt lõi của canh tác lúa tiết kiệm, bền vững.

Nguyên tắc AWD

• Cho nước ngập nông, rồi để rút cạn tự nhiên đến khi mực nước xuống dưới mặt ruộng một mức nhất định (theo dõi bằng ống quan trắc/ống nhựa đục lỗ cắm xuống ruộng).
• Khi nước xuống tới ngưỡng, cho nước vào lại ngập nông, rồi lặp lại chu kỳ.
• Không áp dụng khô hạn ở giai đoạn mẫn cảm (làm đòng – trổ) — các giai đoạn này cần đủ nước.

Lợi ích

• Tiết kiệm nước đáng kể so với giữ ngập liên tục.
• Rễ ăn sâu, cây cứng → chống đổ ngã tốt hơn.
• Giảm phát thải khí mê-tan (ruộng ngập liên tục phát thải nhiều).
• Giúp đất thông thoáng, hạn chế ngộ độc hữu cơ, một số sâu bệnh.

Câu hỏi thường gặp

Để ruộng khô có làm lúa thiếu nước, giảm năng suất không? Không, nếu làm đúng: chỉ để rút đến ngưỡng an toàn rồi cho nước lại, và giữ đủ nước ở giai đoạn làm đòng – trổ. Rễ ăn sâu còn giúp cây khỏe, năng suất ổn định.

Làm sao biết khi nào cần cho nước lại? Dùng ống quan trắc mực nước (ống nhựa đục lỗ cắm xuống ruộng) để nhìn mực nước dưới mặt ruộng; xuống tới ngưỡng khuyến cáo thì bơm nước vào lại.

Giai đoạn nào không được để khô? Giai đoạn làm đòng, trổ bông rất cần nước — không để khô hạn lúc này. AWD chủ yếu áp dụng ở giai đoạn đẻ nhánh và sau đó theo khuyến cáo.

Kỹ thuật AWD cần áp dụng đúng ngưỡng và giai đoạn; hãy tham khảo cán bộ khuyến nông để thực hiện phù hợp với ruộng và vùng của bạn.