🌾 Cập nhật giá cà phê và nông sản mới nhất mỗi ngày
Cần xử lý sớm🪵 Thân, cành

Mọt đục cành trên cà phê

Còn gọi là: mọt đục cành cà phê, cành héo khô từng đoạn.

Biên soạn: Ban biên tập Nông Dân ViệtCập nhật 16/09/2026

Nhìn thấy gì ngoài vườn

  • •Cành non hoặc cành bánh tẻ héo đột ngột rồi khô từ vị trí bị đục trở ra ngọn, lá khô vẫn còn bám trên cành.
  • •Trên cành có lỗ đục tròn nhỏ như đầu tăm, thường ở mặt dưới cành, quanh lỗ có mùn gỗ mịn.
  • •Chẻ dọc cành thấy đường hầm đen chạy theo lõi, có mọt nhỏ màu nâu đen và ấu trùng bên trong.
  • •Hại nặng trên cây kiến thiết cơ bản 1–3 năm tuổi, thường rộ vào mùa khô và đầu mùa mưa.

Dễ nhầm với cái gì?

Cành khô do mọt có LỖ ĐỤC TRÒN và lõi cành đen rỗng; khô cành do thán thư thì vỏ cành có vết nâu ranh giới rõ nhưng lõi vẫn đặc. Nấm hồng thì có lớp phấn hồng ngoài vỏ. Bẻ thử một cành khô là phân biệt được ngay.

Cách tự kiểm chứng tại vườn

Làm mấy bước này trước khi ra đại lý mua thuốc — mất mươi phút nhưng tránh được việc mua nhầm loại.

  1. 1

    Tìm lỗ đục nhỏ trên cành héo, đặc biệt ở đoạn ranh giới giữa phần héo và phần còn xanh.

  2. 2

    Chẻ dọc cành tại lỗ đục: có đường hầm và mọt hoặc ấu trùng bên trong là chắc chắn.

  3. 3

    Đi kiểm tra cả vườn vào sáng sớm — cành héo mới xuất hiện dễ thấy nhất khi lá còn chưa rũ hẳn.

Việc cần làm ngay

  • →Cắt bỏ cành bị đục xuống dưới lỗ đục ít nhất 10–15 cm, gom mang ra khỏi vườn đốt hoặc chôn — đây là biện pháp hiệu quả nhất vì mọt và ấu trùng đang nằm trong cành.
  • →Kiểm tra và cắt lặp lại sau 7–10 ngày, mọt đẻ nhiều lứa.
  • →Phun thuốc theo hướng dẫn nhãn ở giai đoạn mọt trưởng thành bay ra tìm cành mới, phun kỹ thân cành chứ không chỉ tán lá.
Cần biết dùng hoạt chất nào và luân phiên ra sao?
Xem hướng dẫn phòng trừ mọt đục quả

Liều lượng và thời gian cách ly luôn theo nhãn sản phẩm cụ thể, không có con số chung cho một hoạt chất.

Phòng cho vụ sau

  • ✓Tỉa cành, tạo tán thông thoáng; mọt thích vườn rậm, ẩm, thiếu sáng.
  • ✓Không để cành khô, cành cắt tỉa nằm lại trong vườn — đó là nơi mọt tiếp tục phát triển.
  • ✓Bón cân đối, cây sinh trưởng khoẻ ít bị mọt tấn công hơn cây suy yếu.

Câu hỏi thường gặp

Cành cà phê tự nhiên héo khô nhưng lá vẫn bám trên cành là bị gì?

Rất có thể là mọt đục cành. Cành bị đục mất đường dẫn nước nên héo nhanh, lá khô nhưng chưa kịp rụng. Tìm lỗ đục nhỏ trên cành và chẻ ra kiểm tra; nếu có đường hầm đen bên trong thì cắt bỏ dưới lỗ đục và mang ra khỏi vườn.

Nguyên nhân khác thường gặp trên cà phê

Bệnh gỉ sắt
Mặt dưới lá có đốm bột màu vàng cam như gỉ sắt, lan rộng dần.
Vàng lá thối rễ (tuyến trùng, nấm rễ)
Cây vàng lá, còi cọc theo từng vùng trong vườn dù bón phân đủ.
Rệp sáp
Cụm bông trắng như bột phấn ở chùm quả, nách lá hoặc quanh cổ rễ.
Khô cành khô quả (thán thư)
Vết nâu đen chạy dọc cành, cành khô dần từ ngọn xuống.
Rụng trái non
Trái non rụng hàng loạt sau khi đậu, trái rụng còn xanh và không có vết bệnh.
Thiếu dinh dưỡng (đạm, kali, kẽm, bo)
Thiếu đạm: lá GIÀ vàng đều trước, cây chậm phát triển.
Nấm hồng
Lớp phấn màu hồng nhạt bám trên vỏ cành, thường ở chạc ba.
Mọt đục quả
Lỗ tròn nhỏ ở đầu quả, bên trong nhân bị đục rỗng.
Sâu đục thân mình trắng
Cây vàng lá, sinh trưởng chậm dần dù đất và phân bón bình thường; nặng thì héo và chết cả cây.
Ve sầu hại rễ
Cây vàng lá, chậm lớn, kém phát triển theo từng đám trong vườn, rụng lá và rụng quả non.
Rệp vảy xanh, rệp vảy nâu
Vảy nhỏ hình bầu dục màu xanh vàng (rệp vảy xanh) hoặc nâu bóng gồ lên như mai rùa (rệp vảy nâu) bám dọc gân lá, cành non và cuống quả.
Rệp muội hại đọt non
Đọt non, lá non cong queo, xoăn lại, không xoè ra được.
Bọ xít muỗi chích hút
Chồi non, cành non có vết chích thâm đen nhỏ, sau đó héo khô từ ngọn xuống như bị cháy.
Nhện đỏ hại lá mùa khô
Mặt trên lá mất màu xanh bóng, chuyển vàng đồng hoặc bạc trắng lấm tấm như phủ bụi.
Mối hại gốc và rễ
Cây con mới trồng héo rồi chết, nhổ lên thấy gốc và rễ bị gặm, có đường mối bằng đất bám quanh gốc.
Đốm mắt cua (đốm nâu lá và quả)
Trên lá có đốm tròn màu nâu, tâm xám trắng, viền nâu đậm, ngoài cùng có quầng vàng — nhìn giống mắt cua.
Lở cổ rễ, thối cổ rễ cây con
Cây con trong vườn ươm hoặc mới trồng 1–2 năm: phần thân sát mặt đất thắt lại, thâm đen, vỏ nhăn.
Nấm muội đen (bồ hóng) trên lá
Mặt trên lá, cành và quả phủ một lớp đen như bồ hóng, chùi tay được, không ăn sâu vào mô lá.
Thối nứt thân, thối cành (Fusarium)
Thân hoặc cành cấp 1 có vết nứt dọc, vỏ chỗ nứt thâm đen, mô bên trong nâu và khô.
Sâu róm, sâu ăn lá
Lá bị ăn khuyết mép hoặc thủng lỗ, nặng thì trơ gân lá, tán cây xơ xác từng vùng.
Héo, rụng lá do hạn mùa khô
Lá héo rũ vào trưa và chiều, sáng sớm hồi phục một phần; nặng thì lá vàng, cháy mép và rụng từ dưới lên.
Cháy lá do nắng nóng, do phân hoặc thuốc
Cháy nắng: mảng lá cháy khô màu nâu vàng ở phía tán hứng nắng chiều, thường ở lá non và lá ngoài tán; quả hướng nắng có vết nâu khô.
Úng nước, nghẹt rễ mùa mưa
Cây vàng lá đồng loạt sau đợt mưa dài, lá rụng từ dưới lên, đọt chựng lại.
Hoa nở không đều, hoa chanh, hoa sao
Hoa nở lai rai nhiều đợt thay vì bung trắng đồng loạt, đậu trái không đều, quả chín rải rác nhiều đợt.
Quả nhỏ, nhân lép, nhân đen
Quả nhỏ hơn bình thường, chín ép, bổ ra nhân teo, lép hoặc chỉ có một nhân.
Vẫn chưa chắc chắn? Chụp ảnh vườn và hỏi bà con trên diễn đàn hoặc gửi câu hỏi cho chuyên gia. Với vườn bị nặng, nên nhờ cán bộ bảo vệ thực vật địa phương xem trực tiếp.