🌾 Cập nhật giá cà phê và nông sản mới nhất mỗi ngày
Nguy hiểm — xử lý ngay🪵 Thân, cành🍃 Lá

Thối nứt thân, thối cành (Fusarium) trên cà phê

Còn gọi là: nứt thân cà phê, thối thân cà phê, héo Fusarium.

Biên soạn: Ban biên tập Nông Dân ViệtCập nhật 16/09/2026

Nhìn thấy gì ngoài vườn

  • •Thân hoặc cành cấp 1 có vết nứt dọc, vỏ chỗ nứt thâm đen, mô bên trong nâu và khô.
  • •Phần cây phía trên vết bệnh vàng lá, héo rồi khô dần dù đất đủ ẩm.
  • •Cắt ngang thân ở đoạn bệnh thấy vòng gỗ thâm nâu do mạch dẫn bị nấm bít.
  • •Thường xuất hiện ở cây bị vết thương cơ giới, gốc ghép, hoặc sau đợt rét, hạn kéo dài.

Dễ nhầm với cái gì?

Khác nấm hồng ở chỗ KHÔNG có lớp phấn hồng ngoài vỏ; khác mọt đục cành ở chỗ không có lỗ đục và mùn gỗ. Dấu hiệu quyết định là vết nứt dọc thân và vòng gỗ thâm nâu khi cắt ngang.

Cách tự kiểm chứng tại vườn

Làm mấy bước này trước khi ra đại lý mua thuốc — mất mươi phút nhưng tránh được việc mua nhầm loại.

  1. 1

    Cạo vỏ quanh vết nứt: mô nâu khô có ranh giới rõ với mô trắng lành.

  2. 2

    Cắt ngang cành bệnh nhìn tiết diện: vòng mạch dẫn thâm nâu là nấm đã đi vào mạch.

  3. 3

    Kiểm tra gốc và cổ rễ để loại trừ thối rễ đi kèm.

Việc cần làm ngay

  • →Cắt bỏ cành bệnh dưới vết bệnh 15–20 cm, đến chỗ mô còn trắng lành; thân chính bị nặng thì cưa bỏ để nuôi chồi.
  • →Cạo sạch vết bệnh trên thân, quét thuốc trừ nấm hoặc dung dịch gốc đồng theo hướng dẫn nhãn.
  • →Tiêu huỷ tàn dư bệnh, không để trong vườn.

Phòng cho vụ sau

  • ✓Tránh gây vết thương trên thân khi làm cỏ, tạo hình; vết cắt lớn nên quét thuốc bảo vệ.
  • ✓Bón cân đối, bổ sung hữu cơ để cây khoẻ, ít bị nấm xâm nhập qua vết thương.
  • ✓Tưới đủ trong mùa khô, hạn kéo dài làm cây suy và dễ nhiễm.

Nguyên nhân khác thường gặp trên cà phê

Bệnh gỉ sắt
Mặt dưới lá có đốm bột màu vàng cam như gỉ sắt, lan rộng dần.
Vàng lá thối rễ (tuyến trùng, nấm rễ)
Cây vàng lá, còi cọc theo từng vùng trong vườn dù bón phân đủ.
Rệp sáp
Cụm bông trắng như bột phấn ở chùm quả, nách lá hoặc quanh cổ rễ.
Khô cành khô quả (thán thư)
Vết nâu đen chạy dọc cành, cành khô dần từ ngọn xuống.
Rụng trái non
Trái non rụng hàng loạt sau khi đậu, trái rụng còn xanh và không có vết bệnh.
Thiếu dinh dưỡng (đạm, kali, kẽm, bo)
Thiếu đạm: lá GIÀ vàng đều trước, cây chậm phát triển.
Nấm hồng
Lớp phấn màu hồng nhạt bám trên vỏ cành, thường ở chạc ba.
Mọt đục quả
Lỗ tròn nhỏ ở đầu quả, bên trong nhân bị đục rỗng.
Mọt đục cành
Cành non hoặc cành bánh tẻ héo đột ngột rồi khô từ vị trí bị đục trở ra ngọn, lá khô vẫn còn bám trên cành.
Sâu đục thân mình trắng
Cây vàng lá, sinh trưởng chậm dần dù đất và phân bón bình thường; nặng thì héo và chết cả cây.
Ve sầu hại rễ
Cây vàng lá, chậm lớn, kém phát triển theo từng đám trong vườn, rụng lá và rụng quả non.
Rệp vảy xanh, rệp vảy nâu
Vảy nhỏ hình bầu dục màu xanh vàng (rệp vảy xanh) hoặc nâu bóng gồ lên như mai rùa (rệp vảy nâu) bám dọc gân lá, cành non và cuống quả.
Rệp muội hại đọt non
Đọt non, lá non cong queo, xoăn lại, không xoè ra được.
Bọ xít muỗi chích hút
Chồi non, cành non có vết chích thâm đen nhỏ, sau đó héo khô từ ngọn xuống như bị cháy.
Nhện đỏ hại lá mùa khô
Mặt trên lá mất màu xanh bóng, chuyển vàng đồng hoặc bạc trắng lấm tấm như phủ bụi.
Mối hại gốc và rễ
Cây con mới trồng héo rồi chết, nhổ lên thấy gốc và rễ bị gặm, có đường mối bằng đất bám quanh gốc.
Đốm mắt cua (đốm nâu lá và quả)
Trên lá có đốm tròn màu nâu, tâm xám trắng, viền nâu đậm, ngoài cùng có quầng vàng — nhìn giống mắt cua.
Lở cổ rễ, thối cổ rễ cây con
Cây con trong vườn ươm hoặc mới trồng 1–2 năm: phần thân sát mặt đất thắt lại, thâm đen, vỏ nhăn.
Nấm muội đen (bồ hóng) trên lá
Mặt trên lá, cành và quả phủ một lớp đen như bồ hóng, chùi tay được, không ăn sâu vào mô lá.
Sâu róm, sâu ăn lá
Lá bị ăn khuyết mép hoặc thủng lỗ, nặng thì trơ gân lá, tán cây xơ xác từng vùng.
Héo, rụng lá do hạn mùa khô
Lá héo rũ vào trưa và chiều, sáng sớm hồi phục một phần; nặng thì lá vàng, cháy mép và rụng từ dưới lên.
Cháy lá do nắng nóng, do phân hoặc thuốc
Cháy nắng: mảng lá cháy khô màu nâu vàng ở phía tán hứng nắng chiều, thường ở lá non và lá ngoài tán; quả hướng nắng có vết nâu khô.
Úng nước, nghẹt rễ mùa mưa
Cây vàng lá đồng loạt sau đợt mưa dài, lá rụng từ dưới lên, đọt chựng lại.
Hoa nở không đều, hoa chanh, hoa sao
Hoa nở lai rai nhiều đợt thay vì bung trắng đồng loạt, đậu trái không đều, quả chín rải rác nhiều đợt.
Quả nhỏ, nhân lép, nhân đen
Quả nhỏ hơn bình thường, chín ép, bổ ra nhân teo, lép hoặc chỉ có một nhân.
Vẫn chưa chắc chắn? Chụp ảnh vườn và hỏi bà con trên diễn đàn hoặc gửi câu hỏi cho chuyên gia. Với vườn bị nặng, nên nhờ cán bộ bảo vệ thực vật địa phương xem trực tiếp.