Theo dõi, chưa cấp bách🍃 Lá🍈 Hoa, trái
Đốm mắt cua (đốm nâu lá và quả) trên cà phê
Còn gọi là: đốm mắt cua cà phê, đốm nâu lá cà phê, Cercospora.
Biên soạn: Ban biên tập Nông Dân ViệtCập nhật 16/09/2026
Nhìn thấy gì ngoài vườn
- •Trên lá có đốm tròn màu nâu, tâm xám trắng, viền nâu đậm, ngoài cùng có quầng vàng — nhìn giống mắt cua.
- •Đốm lan rộng làm lá vàng và rụng sớm, nhất là lá già phía dưới tán.
- •Trên quả: vết nâu lõm ở phần vỏ hướng nắng, quả chín ép, vỏ khô dính vào nhân, khó xát vỏ.
- •Nặng ở vườn ươm, cây kiến thiết cơ bản và vườn thiếu che bóng, thiếu đạm.
Dễ nhầm với cái gì?
Đốm TRÒN có TÂM XÁM TRẮNG và VIỀN NÂU ĐẬM là dấu hiệu của đốm mắt cua. Gỉ sắt thì đốm vàng cam có bột ở mặt dưới lá; thán thư trên quả thì vết đen lõm không có tâm xám. Bệnh nặng hơn hẳn ở vườn nắng gắt và thiếu dinh dưỡng.
Cách tự kiểm chứng tại vườn
Làm mấy bước này trước khi ra đại lý mua thuốc — mất mươi phút nhưng tránh được việc mua nhầm loại.
- 1
Nhìn ngược sáng vết bệnh: tâm xám trắng, viền nâu, quầng vàng bên ngoài rất rõ.
- 2
Xem bệnh có tập trung ở phía tán hứng nắng và ở cây gầy yếu không — nếu có thì nguyên nhân nền là thiếu che bóng và thiếu phân.
Việc cần làm ngay
- →Bón bổ sung đạm và cân đối lại phân bón — vườn đủ dinh dưỡng bệnh tự giảm rõ rệt.
- →Cắt bỏ lá, quả bị nặng mang ra khỏi vườn.
- →Phun thuốc trừ nấm theo hướng dẫn nhãn ở giai đoạn quả non khi bệnh đang lan, đặc biệt ở vườn ươm.
Phòng cho vụ sau
- ✓Trồng cây che bóng hợp lý, che lưới cho vườn ươm.
- ✓Bón đủ đạm và hữu cơ, không để cây con và cây kiến thiết cơ bản bị đói phân.
- ✓Tưới đủ ẩm trong mùa khô để cây không bị stress.
Câu hỏi thường gặp
Đốm mắt cua có cần phun thuốc không hay chỉ bón phân là hết?
Với cây trưởng thành, đốm mắt cua chủ yếu là dấu hiệu cây thiếu dinh dưỡng và thiếu che bóng; bón đủ đạm, tưới đủ nước thì bệnh giảm hẳn mà không nhất thiết phải phun. Chỉ nên phun khi bệnh lan nhanh trên quả non hoặc trong vườn ươm, nơi cây con dễ chết vì rụng lá.
Bài viết liên quan
Nguyên nhân khác thường gặp trên cà phê
Bệnh gỉ sắt
Mặt dưới lá có đốm bột màu vàng cam như gỉ sắt, lan rộng dần.
Vàng lá thối rễ (tuyến trùng, nấm rễ)
Cây vàng lá, còi cọc theo từng vùng trong vườn dù bón phân đủ.
Rệp sáp
Cụm bông trắng như bột phấn ở chùm quả, nách lá hoặc quanh cổ rễ.
Khô cành khô quả (thán thư)
Vết nâu đen chạy dọc cành, cành khô dần từ ngọn xuống.
Rụng trái non
Trái non rụng hàng loạt sau khi đậu, trái rụng còn xanh và không có vết bệnh.
Thiếu dinh dưỡng (đạm, kali, kẽm, bo)
Thiếu đạm: lá GIÀ vàng đều trước, cây chậm phát triển.
Nấm hồng
Lớp phấn màu hồng nhạt bám trên vỏ cành, thường ở chạc ba.
Mọt đục quả
Lỗ tròn nhỏ ở đầu quả, bên trong nhân bị đục rỗng.
Mọt đục cành
Cành non hoặc cành bánh tẻ héo đột ngột rồi khô từ vị trí bị đục trở ra ngọn, lá khô vẫn còn bám trên cành.
Sâu đục thân mình trắng
Cây vàng lá, sinh trưởng chậm dần dù đất và phân bón bình thường; nặng thì héo và chết cả cây.
Ve sầu hại rễ
Cây vàng lá, chậm lớn, kém phát triển theo từng đám trong vườn, rụng lá và rụng quả non.
Rệp vảy xanh, rệp vảy nâu
Vảy nhỏ hình bầu dục màu xanh vàng (rệp vảy xanh) hoặc nâu bóng gồ lên như mai rùa (rệp vảy nâu) bám dọc gân lá, cành non và cuống quả.
Rệp muội hại đọt non
Đọt non, lá non cong queo, xoăn lại, không xoè ra được.
Bọ xít muỗi chích hút
Chồi non, cành non có vết chích thâm đen nhỏ, sau đó héo khô từ ngọn xuống như bị cháy.
Nhện đỏ hại lá mùa khô
Mặt trên lá mất màu xanh bóng, chuyển vàng đồng hoặc bạc trắng lấm tấm như phủ bụi.
Mối hại gốc và rễ
Cây con mới trồng héo rồi chết, nhổ lên thấy gốc và rễ bị gặm, có đường mối bằng đất bám quanh gốc.
Lở cổ rễ, thối cổ rễ cây con
Cây con trong vườn ươm hoặc mới trồng 1–2 năm: phần thân sát mặt đất thắt lại, thâm đen, vỏ nhăn.
Nấm muội đen (bồ hóng) trên lá
Mặt trên lá, cành và quả phủ một lớp đen như bồ hóng, chùi tay được, không ăn sâu vào mô lá.
Thối nứt thân, thối cành (Fusarium)
Thân hoặc cành cấp 1 có vết nứt dọc, vỏ chỗ nứt thâm đen, mô bên trong nâu và khô.
Sâu róm, sâu ăn lá
Lá bị ăn khuyết mép hoặc thủng lỗ, nặng thì trơ gân lá, tán cây xơ xác từng vùng.
Héo, rụng lá do hạn mùa khô
Lá héo rũ vào trưa và chiều, sáng sớm hồi phục một phần; nặng thì lá vàng, cháy mép và rụng từ dưới lên.
Cháy lá do nắng nóng, do phân hoặc thuốc
Cháy nắng: mảng lá cháy khô màu nâu vàng ở phía tán hứng nắng chiều, thường ở lá non và lá ngoài tán; quả hướng nắng có vết nâu khô.
Úng nước, nghẹt rễ mùa mưa
Cây vàng lá đồng loạt sau đợt mưa dài, lá rụng từ dưới lên, đọt chựng lại.
Hoa nở không đều, hoa chanh, hoa sao
Hoa nở lai rai nhiều đợt thay vì bung trắng đồng loạt, đậu trái không đều, quả chín rải rác nhiều đợt.
Quả nhỏ, nhân lép, nhân đen
Quả nhỏ hơn bình thường, chín ép, bổ ra nhân teo, lép hoặc chỉ có một nhân.
Vẫn chưa chắc chắn? Chụp ảnh vườn và hỏi bà con trên diễn đàn hoặc gửi câu hỏi cho chuyên gia. Với vườn bị nặng, nên nhờ cán bộ bảo vệ thực vật địa phương xem trực tiếp.