Dùng bảng so màu lá lúa để bón đạm đúng nhu cầu

Bảng so màu lá lúa (LCC) là công cụ đơn giản, rẻ tiền giúp bón đạm đúng nhu cầu thực tế của cây: so màu lá lúa với thang màu trên bảng để quyết định có cần bón đạm hay chưa. Nhờ đó tránh bón thừa đạm (gây sâu bệnh, đổ ngã, lãng phí) hoặc thiếu đạm (cây còi, năng suất thấp). Đây là biện pháp cốt lõi của canh tác tiết kiệm, hiệu quả.

Bảng so màu lá là gì

• Là thẻ có các ô màu xanh từ nhạt đến đậm, tương ứng mức đạm trong lá lúa.
• Bản đang phát phổ biến ở ĐBSCL có 4 ô đánh số từ 2 đến 5; ngoài ra còn bản 6 ô, nên số ngưỡng của mỗi bản một khác — đọc hướng dẫn in kèm chính tấm bảng bạn có.
• So màu lá lúa (lá trên cùng đã mở hoàn toàn) với các ô để biết cây đủ hay thiếu đạm.

Ngưỡng thường dùng với bản 4 ô: mức 3 cho lúa sạ thẳng, mức 4 cho lúa cấy.

Hình thang màu ở đầu bài chỉ để hình dung tấm bảng trông thế nào. Mỗi màn hình lên màu một khác, nên đừng ướm lá vào màn hình điện thoại để quyết định bón — phải so bằng bảng LCC thật, xin ở trạm khuyến nông hoặc hợp tác xã.

Cách dùng

So màu ngay tại ruộng: đặt phần giữa phiến lá lên ô màu, không ngắt lá ra khỏi cây. Ảnh: USAID Pakistan, phạm vi công cộng.

• So màu định kỳ (theo giai đoạn, nhất là quanh các đợt bón thúc), vào thời điểm ổn định trong ngày, che bóng khi so.
• So khoảng 10 lá đại diện rải đều trên ruộng, cùng một người so vào cùng khung giờ giữa các lần, lấy mức chung.
• Quay lưng về phía mặt trời để che bóng lá khi so; nắng gắt chiếu thẳng làm lá ánh lên, so ra màu nhạt hơn thực tế.
• Lá nhạt hơn ngưỡng → cây thiếu đạm, cần bón; lá đã đủ/đậm hơn ngưỡng → chưa cần bón, tránh dư.
• Kết hợp với giai đoạn sinh trưởng (đẻ nhánh, đón đòng) để quyết định.

Lợi ích

• Bón đạm đúng nhu cầu, tiết kiệm phân, giảm chi phí.
• Giảm sâu bệnh và đổ ngã do không thừa đạm.
• Góp phần vào canh tác "1 phải 5 giảm", giảm phát thải.

Câu hỏi thường gặp

Bảng so màu lá thay được kinh nghiệm nhìn lá không? Bảng giúp khách quan hóa việc đánh giá màu lá, tránh cảm tính. Kết hợp với kinh nghiệm và giai đoạn cây sẽ cho quyết định bón đạm chính xác hơn.

Dùng bảng so màu có giảm được phân đạm thật không? Có. Nhiều mô hình cho thấy so màu lá giúp bón đạm đúng lúc, đúng lượng, giảm dư thừa mà năng suất không giảm, đồng thời ít sâu bệnh và đổ ngã hơn.

So màu lá lúc nào trong ngày? Nên so vào thời điểm ánh sáng ổn định, che bóng người khi so để tránh nắng gắt làm sai màu; so nhiều lá đại diện để có kết quả chung.

Cách dùng và ngưỡng màu tùy giống và vùng; hãy tham khảo cán bộ khuyến nông để áp dụng bảng so màu lá đúng cho ruộng của bạn.