Lịch thời vụ lúa: né rầy, né hạn mặn thế nào?

Gieo sạ đúng lịch thời vụ là biện pháp phòng tránh rủi ro rẻ và hiệu quả nhất: xuống giống tập trung, đồng loạt theo khung lịch của địa phương giúp né rầy nâu di trú, né hạn – mặn (ĐBSCL), né lũ và né rét đúng giai đoạn mẫn cảm. Gieo sạ lẻ tẻ, sai lịch khiến ruộng "một mình một chợ" dễ thành ổ rầy, bệnh và gặp bất lợi thời tiết.

Vì sao phải theo lịch thời vụ

• Né rầy nâu: gieo đồng loạt, né đỉnh rầy di trú (theo bẫy đèn) để giảm rầy và bệnh vàng lùn – lùn xoắn lá do rầy truyền.
• Né hạn – mặn: ở ĐBSCL, bố trí vụ để lúa trổ – chín trước khi mặn xâm nhập sâu hoặc trước cao điểm hạn.
• Né lũ, né rét: thu hoạch trước lũ; tránh để mạ/lúa non gặp rét đậm ở phía Bắc.
• Cắt cầu nối sâu bệnh giữa các vụ khi gieo tập trung, có thời gian cách vụ.

Cách thực hiện

• Bám khung lịch thời vụ và lịch xuống giống né rầy do địa phương ban hành mỗi vụ.
• Gieo sạ đồng loạt theo vùng, không xuống giống lẻ tẻ kéo dài.
• Chọn giống có thời gian sinh trưởng phù hợp để trổ – chín né đúng thời điểm bất lợi.
• Theo dõi bẫy đèn rầy, dự báo mặn/lũ để điều chỉnh.

Câu hỏi thường gặp

Gieo sớm hơn lịch để thu sớm được không? Rủi ro cao: ruộng gieo sớm lẻ loi dễ thành ổ rầy, bệnh và có thể gặp mặn/hạn/rét đúng giai đoạn mẫn cảm. Nên theo lịch chung để cả vùng cùng né rủi ro.

Vì sao gieo đồng loạt lại giảm rầy? Gieo đồng loạt né đỉnh rầy di trú và làm các ruộng cùng giai đoạn, cắt nguồn thức ăn liên tục của rầy giữa các trà lúa, giảm tích lũy rầy và bệnh virus.

Hạn mặn ĐBSCL né bằng cách nào? Bố trí thời vụ để lúa trổ, chín trước khi mặn lên cao, chọn giống ngắn ngày phù hợp và theo dõi dự báo xâm nhập mặn để quyết định xuống giống.

Lịch thời vụ thay đổi theo vùng và từng năm; hãy bám sát khuyến cáo của cơ quan nông nghiệp và cán bộ khuyến nông địa phương.