Tin Tức Nông Nghiệp — Trang 73

Bệnh chết nhanh hồ tiêu (do nấm Phytophthora) có dấu hiệu sớm là lá héo rũ bất thường dù đất đủ ẩm, cổ rễ sát mặt đất thâm đen và thối mềm, rễ thối tuột vỏ.

Hồ tiêu chết chậm (vàng lá thối rễ) trị hoài không dứt vì đây là bệnh phức hợp: tuyến trùng chích hút rễ tạo vết thương, nấm (như Fusarium) theo vào gây thối rễ, rệp sáp gốc làm rễ suy thêm — trong khi người trồng thường chỉ trị một tác nhân, hoặc chỉ bón phân…

Đạo ôn cổ bông là giai đoạn nguy hiểm nhất của bệnh đạo ôn: nấm tấn công cổ bông làm nghẽn đường vận chuyển dinh dưỡng, bông bị lép trắng hoặc gãy gục.

Cháy lá sầu riêng có thể do nấm (thường gặp là bệnh cháy lá, đốm lá do nấm như Rhizoctonia, thán thư) hoặc do nắng gắt, thiếu nước, ngộ độc phân.

Cắt tỉa cành cà phê ngay sau thu hoạch là bước quan trọng để cây dồn dinh dưỡng cho cành mang trái vụ sau và giảm nơi trú ẩn của sâu bệnh.

Trời trở lạnh làm mầm hoa cà phê Robusta phát triển chậm, nên năm lạnh thường ra hoa muộn hơn. Đây là phản ứng tự nhiên, không phải cây bệnh.

Sau mưa lớn, không nên bón phân cà phê ngay khi đất còn sũng nước. Hãy chờ đất ráo (thường 2–3 ngày nắng), rồi ưu tiên phân ít tan nhanh hoặc chia nhỏ: NPK chia lượng ít, phân hữu cơ, phân có lớp bọc chậm tan; bón vào rãnh hoặc hốc rồi lấp đất.

Rụng trái sinh lý là cây tự bỏ bớt trái vì không đủ sức nuôi: trái rụng còn xanh, cuống sạch, vỏ không có vết bệnh. Rụng do bệnh thì trái hoặc cuống có vết thâm đen, lõm, khô teo hay có côn trùng bám.

Cà phê rụng trái non thường do 4 nhóm nguyên nhân: cây mang quá nhiều trái so với sức nuôi, thiếu dinh dưỡng (nhất là đạm, kali, canxi – bo), thời tiết bất lợi (úng hoặc hạn kéo dài) và nấm bệnh như thán thư.

Giai đoạn nuôi trái, cà phê cần nhiều nhất là kali (giúp vận chuyển đường về trái, trái chắc, nặng hạt), kế đến là đạm để giữ bộ lá xanh, cùng canxi, magie và vi lượng như bo, kẽm.

Muốn cà phê đạt năng suất cao và ổn định, 5 việc nông dân hay bỏ sót là: bón phục hồi ngay sau thu hoạch, cắt tỉa cành định kỳ, chăm bộ rễ (hữu cơ, thoát nước, kiểm tra tuyến trùng), tưới đúng thời điểm ra hoa, và giữ bộ lá khỏe suốt mùa mưa.

Nắng nóng kéo dài làm cà phê rụng trái vì cây mất nước nhanh hơn rễ hút được, lá héo, quang hợp giảm và cây tự bỏ bớt trái để sống sót.

Có. Mưa liên tục nhiều ngày làm cà phê rụng trái nhiều hơn bình thường, nhất là trái non dưới 2–3 tháng tuổi.

Mùa khô ở Tây Nguyên, cà phê kinh doanh thường được tưới 3–4 đợt cho cả mùa, mỗi đợt cách nhau khoảng 20–25 ngày tùy loại đất và thời tiết — không phải tưới vài ngày một lần như rau màu.

Mưa ẩm dài ngày là điều kiện thuận lợi nhất cho nấm thán thư (Colletotrichum) trên cà phê bùng phát: bào tử nấm lây lan theo giọt nước, nảy mầm nhanh khi lá và trái ướt liên tục. Bệnh gây thâm đen trái, khô cuống, khô cành và rụng trái hàng loạt.

Bón phân sầu riêng theo giai đoạn nghĩa là mỗi giai đoạn sinh trưởng ưu tiên một nhóm dinh dưỡng khác nhau: sau thu hoạch cần đạm và hữu cơ để phục hồi, ra đọt; làm bông cần lân – kali cao, hạn chế đạm; nuôi trái non cần canxi – bo và cân đối NPK; nuôi trái lớ…

Bón phân hồ tiêu kinh doanh cần chia theo bốn giai đoạn: sau thu hoạch (phục hồi, ưu tiên hữu cơ và đạm), trước ra hoa (tăng lân để phân hóa mầm hoa), ra hoa – đậu trái (cân đối NPK, bổ sung canxi – bo), và nuôi trái (tăng kali để hạt chắc, dung trọng cao).

Bón phân đón đòng đúng lúc là khi lúa bắt đầu phân hóa đòng — với giống lúa ngắn ngày phổ biến ở ĐBSCL thường vào khoảng 40–45 ngày sau sạ, có thể kiểm tra bằng cách chẻ dọc thân lúa thấy đòng non dài khoảng 1–2 mm.

Bón phân cà phê sai thời điểm có thể làm mất một phần đáng kể năng suất mà không cần tốn thêm đồng nào cũng tránh được: bón trước mưa lớn thì phân trôi, bón muộn lúc trái đã lớn thì cây không kịp nuôi, bón dồn một lần thì lãng phí.

Ba sai lầm khiến tiền phân bón cà phê mùa mưa "trôi theo nước" là: bón dồn một lần lượng lớn, bón ngay trước hoặc trong lúc mưa lớn, và rải phân trên mặt đất dốc mà không lấp.

Dấu hiệu sớm nhất của bệnh gỉ sắt cà phê là những chấm nhỏ màu vàng nhạt, trong như vết dầu ở mặt trên lá; lật mặt dưới lá thấy lớp bột màu vàng cam như gỉ sắt. Nông dân hay bỏ qua giai đoạn này vì lá vẫn xanh, cây chưa rụng lá.

Bệnh bạc lá (cháy bìa lá) do vi khuẩn gây ra, lây lan rất nhanh sau những trận mưa to, gió lớn vì vi khuẩn theo nước mưa và xâm nhập qua vết thương trên lá.

Không chỉ chuyển giao kỹ thuật, lực lượng khuyến nông tỉnh Đắk Lắk đang góp phần thay đổi tư duy, giúp nông dân sản xuất hiệu quả và bền vững hơn.

Giá cà phê hôm nay 6/10/2026: Giá cà phê thế giới đồng loạt tăng, trong nước đi ngang